PHẠM CÔNG THIỆN

                           Ý THỨC TỰ DIỆT
              

Con người luôn luôn là kẻ thù của con người. Chính tôi là kẻ thù của tôi. Mình chạy trốn kẻ thù có nghĩa là mình chạy trốn mình. Sự xung khắc giữa ý thức và vô thức đã khiến cho tôi là kẻ thù của chính tôi. Mình chính là kẻ thù của mình nên con người chỉ là con người khi con người chạy trốn. Chính sự xung khắc mâu thuẫn ấy chính sự chạy trốn ấy làm con người trở nên con người. Con người luôn luôn muốn tiêu diệt kẻ thù; nhưng lúc mình chiến thắng cũng là lúc mình chiến bại vì chính kẻ thù ấy là mình chứ không phải kẻ nào khác; như vậy ý thức đã diệt ý thức tức là ý thức tự diệt.


Ý thức tự diệt là ý thức xung khắc với chính ý thức. Chỉ khi nào có sự xung khắc mâu thuẫn như vậy thì mới nói đến chuyện giải thoát.


Hình ảnh con người là con người chạy trốn. Trốn lánh tránh thoát là hành động của ý thức; hành động (của) ý thức chính là ý thức; ý thức chạy trốn ý thức: tôi chạy trốn tôi. Con người luôn luôn không biết mình là con người chạy trốn. Đó là tội lỗi vì xúc phạm sự thực; nhưng tội lỗi nặng nhất là con người không biết mình chạy trốn mình. Biết mình chạy trốn vẫn chưa đủ; phải biết mình chạy trốn mình mới là giải thoát. Biết rằng mình chạy trốn mình mà biết bằng ngôn ngữ ký hiệu biểu tượng kiến thức và lý tính thì vẫn còn xúc phạm sự giải thoát; vì ý thức phải ra ngoài ý thức mới có thể ý thức. Mà ra ngoài là chạy trốn; muốn giải thoát khỏi đau đớn ý thức phải ý thức tự chạy trốn. Con người muốn biết mình trốn mình thì phải trốn mình; đây là mâu thuẫn lớn nhất của cuộc đời.


Chạy trốn là tội lỗi; chạy trốn cả sự chạy trốn lại còn nguy hiểm hơn; vì mình tự buộc thêm một ảo tưởng khác. Con thú không chạy trốn nó chỉ con người là chạy trốn mình. Con người chỉ là con người khi con người chạy trốn mình. Sự chạy trốn nằm trong hơi thở của con người. Ý thức càng phát triển thì con người càng chạy trốn mãnh liệt hơn. Càng chạy trốn lại càng đau đớn quằn quại hơn nữa; muốn hết đau đớn thì không chạy trốn; và không chạy trốn có nghĩa là không còn là người nữa vì con người chỉ là con người khi con người chạy trốn. Muốn giải thoát khỏi đau đớn con người phải biết mình chạy trốn mình và phải biết rằng mình không thể nào không chạy trốn mình; biết ở đây có nghĩa là biết trọn người mình biết bằng trọn người mình chứ không phải biết bằng một phần hay hai phần của trọn người mình. Phải biết bằng hơi thở chứ không bằng suy nghĩ hay bằng ngôn ngữ.
                              Trích trong: Ý thức mới trong văn nghệ và triết học

thuyqn

thuyqn

Chào anh Bân em sang thăm anh và cảm ơn anh đã ghé bên em...Lúc trước (khoảng 1970-1975) em nghiền ngẫm PHẠM CÔNG THIỆN (cũng giống anh) bây giờ thấy nhiều điều của PHẠM CÔNG THIỆN và NHẤT HẠNH thật quá "lý thuyết" anh ạ những gì các vị viết ra và những gì các vị làm ...em không thể tin được!
Chúc anh vui!
Em Thủy

ngocban

Gởi Thyduong

Cảm ơn Thyduong đã qua nhà và đã có lời nhận xét.
Theo Bân biết năm 1960 PCT đã viết cuốn YTMTVN&TH năm 1966 Thiền sư Nhất Hạnh cũng đáp lại bằng NVTHM (Lá bối xuất bản).
Giờ theo một số tư liệu thì PCT đang là một cư sĩ định cư Los Angeles và một giáo sư Phật giáo.
Chúc Thyduong an vui.
ĐNB

thyduong

Phạm Công Thiện là một trong những trí thức uyên bác nhất của VN . Khi ông ta viết ý thức mới trong văn nghệ và triết học có đoạn đầu kêu gào phẫn nộ trước cuộc chiến ý thức hệ đã đẩy tuổi trẻ lúc bấy giờ vào hiểm cảnh không lối thoát Và HT Nhất hạnh đã đáp lại bằng tác phẩm "Nói với tuổi hai mươi " chính là để nói chuyện với lớp trẻ PCT trịnh công Sơn lúc bây giờ
Bi chừ PCT đã trở thành nhà tu (hình như theo Mật Tông) Anh Bân có biết không vậy. Tôi chỉ nhớ và biết mường tượng chuyện này thôi Tình cờ đọc trích đoạn này ghi lên luôn đây một thể (lúc đó mình còn nhỏ quá không hiểu lắm)